Harddiskiniz arızalandığında dikkat etmeniz gereken hususlar. Sakın bu hataları yapmayın.!
Hard disk arızalandığında ilk dakikalarda verilen kararlar, verinin geri alınıp alınamayacağını çoğu zaman belirler. Panik anında yapılan iyi niyetli ama yanlış hareketler, aslında kurtarılabilecek bir diski kurtarılamaz hâle getirebilir. Bu yazıda arızalı hard diskte dikkat edilmesi gereken hususları ve en sık yapılan hataları sıralıyoruz. Amaç, diski kurcalamak yerine neyin güvenli, neyin riskli olduğunu bilmenizi sağlamaktır.
Arızanın Belirtileri
Önce sorunun hangi türde olduğunu fark etmek gerekir. Belirtiler genel olarak şunlardır:
- Disk bilgisayarda hiç görünmüyor ya da yanlış kapasite gösteriyor.
- Dosya veya klasörler açılmıyor, kopyalama sırasında sürekli hata veriyor.
- Disk "biçimlendirmeniz gerekiyor" uyarısı veriyor ya da RAW olarak görünüyor.
- Tık tık, sürtünme ya da bip gibi alışılmadık sesler geliyor.
- Bilgisayar disk yüzünden donuyor, açılış çok uzun sürüyor ya da mavi ekran veriyor.
- Disk hiç dönmüyor ve ışığı yanmıyor.
İlk ikisi çoğunlukla mantıksal, son üçü fiziksel arızaya işaret eder. Bunu kendi başınıza kesin olarak ayırmak zordur; ayırt edemiyorsanız fiziksel arıza varmış gibi davranmak daha güvenlidir.
Arıza Olduğunda Yapılması Gerekenler
- Kullanmayı bırakın. Diske yeni veri yazılması, silinmiş veya hasarlı alanların üzerine yazılma riskini artırır.
- Fiziksel belirti varsa diski kapatın. Garip ses ya da yanık kokusu durumunda diski hemen sistemden ayırın.
- Diski kendi hâlinde saklayın. Düşmeye, neme ve statik elektriğe karşı koruyun.
- Ne olduğunu not edin. Düşme, elektrik kesintisi, virüs, yanlış silme ya da biçimlendirme gibi olayı ve zamanını yazın.
- Yedeğinizi kontrol edin. Güncel bir yedek varsa durum çok daha rahattır.
- Uzmana başvurun. Önce incelemeyle durumu öğrenin, sonra karar verin.
En Sık Yapılan Hatalar
- Kendi başına denemek: Deneme yanılma, özellikle fiziksel arızalarda geri dönüşü olmayan hasar bırakabilir. Her yeni deneme, kurtarılabilecek veri miktarını azaltma riski taşır.
- Diski biçimlendirmek: Biçimlendirme dosya sisteminin yapısını yeniden yazar. Veriler bazı durumlarda hâlâ yerinde olabilir ancak bu işlem kurtarmayı zorlaştırır. Konuyla ilgili ayrıntı için formatlanmış bilgisayardan veri kurtarma yazımıza bakabilirsiniz.
- Disk onarım araçlarını çalıştırmak: Windows'un disk denetimi gibi araçlar bozuk görünen yapıyı düzeltirken üzerine yazar. Bu, mantıksal olarak kurtarılabilecek bilgiyi yok edebilir.
- Yanlış yazılım kullanmak: Kurtarma programı sağlam bir diskte kimi zaman işe yarar; ancak fiziksel arızası olan diski sürekli okumaya zorlamak ve kurtarılan veriyi aynı diske yazmak zarar verir.
- Kurtarılan dosyaları aynı diske kaydetmek: Hem kaynak diskin üzerine yazar hem de mevcut verileri bozabilir. Kurtarma hedefi her zaman ayrı bir disk olmalıdır.
- Diski tekrar tekrar çalıştırmak: Fiziksel arızalı diski her açışınızda, yüzeye zarar verme olasılığı artar.
- Diski açmak: Temiz oda dışında kapak açıldığında toz plakalara zarar verir.
- Dondurucuya koymak, vurmak, sallamak: Bu efsaneler, çoğu durumda diski daha kötü hâle getirir.
- Devre kartını değiştirmek: Disklere özgü ayar bilgileri yüzünden aynı model kart bile her zaman çalışmaz.
- Arıza belirtisini ciddiye almamak: Yavaşlama, donma ve ara sıra gelen ses, daha büyük bir arızanın habercisi olabilir. Veriyi arıza tam gerçekleşmeden yedeklemek en etkili korunma yoludur.
Mantıksal ve Fiziksel Arıza İçin Farklı Yaklaşım
Dosya silme, biçimlendirme veya bölüm kaybında disk fiziksel olarak sağlam olabilir. Burada temel kural, diske hiçbir şey yazmamaktır. Fiziksel arızada ise temel kural diski çalıştırmamak ve kurcalamamaktır. İki durumda da ortak nokta, hızlı davranmak ve diski bırakıp uzmana başvurmaktır. Disk açıldığında, veri okunmadan önce çoğu zaman sektör bazlı bir kopya alınır ve çalışmalar bu kopya üzerinde yürütülür; böylece orijinal disk daha az yıpranır.
Daha Fazla Bilgi
İlgili sayfalarımız: hard disklerden veri kurtarılırken yapılan hatalar, arızalı hard disk veri kurtarma, yere düşen harddisk veri kurtarma ve hard disk arızaları ve veri kurtarma yöntemleri.
Sık Sorulan Sorular
Hard disk bozulunca ilk yapmam gereken şey nedir?
Diski kullanmayı bırakın, fiziksel belirti (ses, koku) varsa hemen kapatın ve diski kurcalamadan uzmana başvurun.
Diski biçimlendirdim, veriler tamamen gitti mi?
Mutlaka değil. Biçimlendirmeden sonra veriler kimi durumlarda yerinde kalabilir; ancak diske yeni veri yazdıkça şans azalır. Bu nedenle diski kullanmadan danışın. Sonuç garanti edilemez.
Veri kurtarma yazılımı kullanmak zararlı mıdır?
Fiziksel arızası olmayan, mantıksal sorun yaşayan bir diskte dikkatli kullanılan yazılım işe yarayabilir. Fiziksel arıza şüphesi varsa yazılım diski sürekli zorlar ve zarar verebilir.
Arıza belirtilerini erken fark edersem ne yapmalıyım?
Önemli verileri hemen başka bir ortama kopyalayın. Kopyalama sırasında disk ses çıkarıyor ya da takılıyorsa durup uzmana başvurun.
Sonuç
Arızalı diskte en değerli şey zamandır: kurcalamadan, kapatıp uzmana başvurmak verinin korunma ihtimalini artırır. Her durumda sonuç arızanın türüne bağlıdır ve garanti verilemez. İletişim sayfamızdan ya da 0224 234 28 39 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.
