Harici Hard diskten Veri Kurtarma
Harici hard diskler fotoğraf, video, iş belgesi ve yedek arşivlerinin taşındığı en yaygın depolama cihazlarındandır. WD My Passport ve Elements, Seagate Expansion ve Backup Plus, Toshiba, Samsung, LaCie, Sony, Maxtor ve Asus gibi birçok markanın taşınabilir modeli bu gruba girer. Bu cihazlar sürekli taşındığı, kablosu sık takılıp çıkarıldığı ve çoğu zaman tek yedek olarak kullanıldığı için arıza yaşama ihtimali yüksektir. Bu yazıda harici hard diskten veri kurtarma konusunu genel bir rehber olarak ele alıyor, arıza belirtilerini ve arıza fark edildiği anda atılması gereken doğru ilk adımları anlatıyoruz.
Harici Hard Disk Nasıl Çalışır?
Taşınabilir bir harici disk, içinde 2,5 inç boyutunda bir mekanik hard disk (HDD) ve bu diski USB üzerinden bilgisayara bağlayan bir köprü kartı barındırır. Bazı modellerde köprü kartı ayrı bir parçadır, bazılarında ise doğrudan diskin elektronik kartına entegredir. Diskin içinde hızla dönen plakalar ve bu plakaların üzerinde havada duran okuma/yazma kafaları vardır. Bu hassas yapı, darbeye ve ani güç kesintisine karşı oldukça duyarlıdır. Cihazı kullanırken USB kablosu hem veriyi hem de enerjiyi taşıdığından, kablo ya da port kaynaklı bir sorun doğrudan diske de zarar verebilir.
Arıza Belirtileri ve Olası Nedenler
- Bilgisayar diski hiç görmüyor: Kablo, USB portu, köprü kartı ya da diskin kendisi arızalı olabilir. Farklı kablo ve portla denemek ilk ayrımı yapmanızı sağlar.
- Disk takılıyor ama sürücü harfi çıkmıyor ya da dosyalar açılmıyor: Çoğunlukla bölüm tablosu veya dosya sistemi bozulmuştur. Bu durumda veriler genellikle yerindedir.
- “Diski biçimlendirmeniz gerekiyor” uyarısı: Dosya sistemi okunamıyordur. Uyarıyı kabul etmek verilerin zarar görmesine yol açabilir.
- Tık tık, tıkırtı ya da sürtme sesi: Okuma/yazma kafalarında sorun olabileceğini düşündürür. Bu belirti mekanik arızaya işaret eder.
- Disk dönmüyor ya da hiç ses gelmiyor: Güç yetersizliği, motor veya elektronik kart arızası söz konusu olabilir.
- Kopyalama sırasında takılma, donma ve ani kopmalar: Diskte okunamayan (bozuk) sektörlerin çoğaldığına işaret edebilir.
- Düşme, darbe, sıvı teması veya ani elektrik kesintisi sonrası çalışmama: Fiziksel hasar ihtimali yüksektir.
Belirtilerin ayrıntılı açıklaması için harici sabit disk arızasının belirtileri yazımıza da göz atabilirsiniz.
Arıza Fark Ettiğinizde Yapmanız Gerekenler
- Diski hemen kullanmayı bırakın: Her yeni çalıştırma denemesi, özellikle mekanik arızada hasarı artırabilir.
- Sesleri dinleyin: Tıkırtı, sürtme ya da diskin dönüp durması gibi sesler varsa diski bir daha bilgisayara bağlamayın.
- Sorunun kaynağını ayırt edin: Ses yoksa ve yalnızca görünmüyorsa, farklı bir USB kablosu ve farklı bir bağlantı noktası ile bir kez deneyin. Disk hâlâ tanınmıyorsa denemeyi bırakın.
- Disk görünüyorsa önce kopyalayın: Dosyalar açılıyorsa, en önemli verilerden başlayarak, başka bir sürücüye kopyalayın. Kopyalama sırasında hata ya da yavaşlama olursa işlemi durdurun.
- Disk Yönetimi’ne bakın: Windows’ta Win + R ile diskmgmt.msc komutunu çalıştırın. Disk burada listeleniyor ama bölüm “RAW” ya da “Ayrılmamış” görünüyorsa, bu mantıksal bir sorundur. Bu aşamada herhangi bir başlatma veya biçimlendirme yapmayın.
- Önemli veri varsa uzmana başvurun: Veri kurtarma öncesinde doğru teşhis, sonucu belirleyen en önemli adımdır.
Yapmamanız Gerekenler
- Diski biçimlendirmeyin ve “başlat” demeyin: Bu işlem bölüm yapısını değiştirir, kurtarmayı zorlaştırır.
- Tıkırtılı diski tekrar tekrar çalıştırmayın: Bozuk kafalar plakaların yüzeyine zarar verebilir.
- Diski kendiniz açmayın: Toz ortamında açılan diskin plakalarına bulaşan en küçük parçacık bile kalıcı hasar yapabilir.
- Kurtarılan dosyaları aynı diske kaydetmeyin: Üzerine yazma, silinmiş verilerin kalıcı olarak kaybolmasına neden olur.
- Diski dondurucuya koymak, vurmak ya da ısıtmak gibi yöntemleri denemeyin: Bu tür yöntemler ek hasara yol açar.
- Disk kontrolü (chkdsk) ya da onarım araçlarını arızalı disk üzerinde çalıştırmayın: Bozuk sektörlü bir diskte bu araçlar verileri değiştirebilir.
Daha Fazla Bilgi
Konuyla ilgili ayrıntılar için harici hard diskte karşılaşılan 6 temel sorun, bilgisayar harici harddiski görmüyor, harici diskten silinenleri geri alma ve veri kurtarma nedir sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Harici hard disk bilgisayarda görünmüyorsa verilerim silinmiş mi demektir?
Hayır. Görünmeme çoğunlukla kablo, port, köprü kartı ya da dosya sistemi sorunundan kaynaklanır ve veriler diskte durmaya devam eder. Yine de ses geliyorsa ya da disk ısınıyor ama tanınmıyorsa denemeyi bırakmanız gerekir.
Düşen harici diskten veri kurtarılabilir mi?
Darbe sonrası kafalar ya da plakalar zarar görmüş olabilir. Hasarın boyutuna bağlı olarak veri kurtarma çoğu zaman mümkündür ama sonuç garanti edilemez. Düşen diski tekrar çalıştırmamak şansı korur.
Harici diski kutusundan çıkarıp doğrudan bilgisayara takmak güvenli midir?
Her model için uygun değildir. Bazı disklerde USB köprüsü kartın üzerinde entegredir ve disk SATA ile bağlanamaz. Bazı modellerde ise veri donanımsal olarak şifrelenmiş olabilir. Emin değilseniz diski açmadan uzmana danışın.
Veri kurtarma yazılımı mı, uzman desteği mi tercih etmeliyim?
Disk sağlamsa ve yalnızca dosyalar silinmişse yazılım işe yarayabilir. Ancak tıkırtı, tanınmama veya bozuk sektör varsa yazılımla zorlamak durumu ağırlaştırabilir. Bu durumda uzman müdahalesi gerekir.
Sonuç
Harici hard disk arızalarında verinin kaderini çoğunlukla ilk dakikalarda yapılan hareketler belirler. Diski zorlamamak, biçimlendirmemek ve kendiniz açmamak en önemli kurallardır. Sonucun arızanın türüne ve diskin durumuna bağlı olduğunu, hiçbir kurtarma işleminde garanti verilemeyeceğini unutmayın. Diskiniz için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilir ya da 0224 234 28 39 numaralı telefonu arayabilirsiniz. Genel hizmetlerimiz için veri kurtarma sayfamıza da bakabilirsiniz.
