Hard Disk Tık Tık Ses Geliyor
Hard diskten alışılmadık bir ses geldiğinde çoğu kullanıcı bunu "tık tık" diye tarif eder, ancak aslında farklı sesler farklı arızalara işaret edebilir. Saat gibi tıkırdama, düzenli bip, sürtünme, tiz bir vınlama ya da dönüp duran ama hiç hazır olmayan bir motor sesi aynı sorun değildir. Bu yazıda hard diskten gelen sesler neyi ifade edebilir, ilk dakikalarda ne yapmalısınız ve neden ısrarlı denemeler veriyi riske atar sorularını ele alıyoruz. Tık tık sesinin kafa arızasıyla ilişkisini daha ayrıntılı anlatan güncel rehberimiz için harddisk tık tık ses çıkarıyor sayfasına bakabilirsiniz. Bu sayfa ise sesleri ayırt etmeye ve acil müdahale adımlarına odaklanır.
Normal Sesler ve Anormal Sesler
Çalışan her mekanik disk bir miktar ses çıkarır. Açılırken hafif bir dönme sesi, okuma yazma sırasında hafif bir tıkırtı ve dosya kopyalarken duyulan kafa hareketi normaldir. Dikkat edilmesi gereken, daha önce duymadığınız bir sesin başlaması, sesin tekrarlı ve düzenli bir kalıba dönüşmesi ya da sesle birlikte diskin sistemden kaybolmasıdır. Normal ses genellikle işlem yaparken ortaya çıkar. Anormal ses ise disk boştayken de sürer ve bilgisayar diski tanımakta zorlanır.
Hangi Ses Ne Anlama Gelebilir?
Aşağıdaki eşleşmeler olası nedenleri gösterir. Kesin teşhis yalnızca inceleme ile yapılabilir ve aynı ses farklı arızalarda da duyulabilir.
- Düzenli tık tık veya saat sesi: Kafaların plaka üzerindeki ilk konuma gidip dönmesi ve diski tanıyamaması. Çoğunlukla kafa grubu sorunuyla ilişkilidir.
- Bip bip benzeri tekrarlayan ses: Disk her açılışta başlatma sürecini tamamlayamıyor demektir. Kafa, ürün yazılımı ya da motor kaynaklı olabilir.
- Sürtünme, kazıma ya da metalik ses: Kafa ile plaka yüzeyi temas ediyor olabilir. Bu, en ciddi durumdur; çalışmaya devam etmek yüzeye kalıcı hasar verebilir.
- Tiz vınlama ya da yüksek frekanslı ses: Motor veya rulman sorunu olabilir.
- Dönüp duran ama hazır olmayan disk: Plakalar dönüyor ancak kafalar hareket etmiyor ya da disk sürekli duruyor ve yeniden başlıyor olabilir.
- Hiç ses yok, dönme hissi yok: Elektrik sorunu olabilir. Bu durumda harddiske elektrik gelmiyor yazımız yol gösterebilir.
Neden Böyle Sesler Çıkar?
Mekanik diskte kafalar, her açılışta plakalardaki servo bilgisini okuyarak konumlanır. Kafa grubu bozulduğunda ya da zayıfladığında bu okuma başarısız olur ve kafalar defalarca başlangıç konumuna gidip döner; kulağımıza gelen tıkırtı budur. Tetikleyici olaylar arasında düşme veya darbe, çalışırken taşınma, ani elektrik kesintisi ya da dalgalanması, aşırı ısınma, sıvı teması ve doğal yıpranma sayılabilir. Harici disklerde kablonun çalışırken çekilmesi de aynı sonucu doğurabilir.
İlk 5 Dakikada Yapılması Gerekenler
- Sesi duyar duymaz diski kapatın. Bilgisayarı normal yoldan kapatmayı beklemek mümkün değilse harici diskte kabloyu, dahili diskte güç düğmesini kullanın. Sürtünme sesi varsa beklemeyin.
- Diski sabit bir yüzeye alın. Sallamayın, vurmayın, dik tutup döndürmeyin.
- Belirtileri not edin. Ses ne zaman başladı, ses sürekli mi aralıklı mı, hasarın öncesinde ne oldu?
- Veri değerini tartın. Yedek var mı? Disk tek kopya mı?
- Uzmana haber verin. Disk ne kadar az çalıştırılırsa verinin korunma olasılığı o kadar iyidir.
Yapılmaması Gerekenler
- "Biraz ısınsın, belki açılır" diye tekrar tekrar denemeyin. Bozuk kafa her çalışmada yüzeye zarar verebilir.
- Dondurucuya koymayın, vurmayın, sallamayın.
- Diski açmayın. Temiz oda dışında açılan disk toza maruz kalır.
- Veri kurtarma programı çalıştırmayın. Yazılım kafayı sürekli okumaya zorlar.
- Başka bir bilgisayarda "bir de buna takayım" diyerek defalarca denemeyin.
- Devre kartını başka diskten alıp takmayın.
Daha Fazla Bilgi
Ek okumalar için harddisk tık tık ses çıkarıyor, hard disklerden veri kurtarılırken yapılan hatalar, yere düşen harddisk veri kurtarma ve çalışmayan bozuk harddisk'ten veri kurtarma sayfalarına bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Hard diskten tık tık sesi geliyorsa veri kaybolmuş demek midir?
Hayır. Ses çoğunlukla diskin başlatılamadığını gösterir, verinin silindiğini değil. Veriler plakalarda durabilir ancak diske güç vermeye devam etmek durumu kötüleştirebilir.
Harici hard diskim bip sesi çıkarıyor, kabloyu değiştirmek işe yarar mı?
Ses diskin içinden geliyorsa kablo değişimi sorunu çözmez. Yalnızca bir kez kabloyu ve bağlantı noktasını değiştirmek makuldür; ses sürüyorsa diski çalıştırmayı bırakın.
Ses kesilince disk çalışmaya başladı, artık sorun yok mu?
Hayır. Geçici düzelme, arızanın gittiği anlamına gelmez. Diskin çalıştığı bu fırsatta önemli verileri hemen başka bir ortama kopyalamak ya da uzmana başvurmak gerekir.
Sonuç
Hard diskten gelen sesler diskin durumu hakkında ipucu verir ama tek başına kesin teşhis koydurmaz. Ses başladığında diski kapatmak, kurcalamamak ve uzmana başvurmak verinin korunma şansını artırır; yine de sonuç arızaya bağlıdır ve garanti verilemez. Bize iletişim sayfamızdan ya da 0224 234 28 39 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz.
