Harici Diskten Veri Kurtarma
Harici disk arızaları tek tip değildir. Aynı "disk görünmüyor" şikayeti; bozuk bir kablodan, yanmış bir elektronik karttan, bozulmuş bir dosya sistemine ve hasarlı okuma/yazma kafalarına kadar çok farklı nedenlere dayanabilir. Her arıza türünün doğru müdahalesi farklıdır, yanlış müdahale ise çoğu zaman durumu geri dönülmez hâle getirir. Bu yazıda harici diskten veri kurtarma konusunu arıza türleri üzerinden ele alıyor, her türün belirtilerini ve özellikle yapılmaması gerekenleri anlatıyoruz.
Harici Disk Arıza Türleri
Mantıksal arızalar
Disk fiziksel olarak sağlamdır ama dosya sistemi, bölüm tablosu ya da dizin yapısı bozulmuştur. Disk “RAW” görünebilir, biçimlendirme istenebilir ya da klasörler boş çıkabilir. Yanlışlıkla silme, biçimlendirme, virüs ve güvenli çıkarma yapılmaması bu gruba girer. Veriler çoğunlukla yerindedir ve doğru yöntemle geri alınabilir.
Elektronik arızalar
Disk elektronik kartı (PCB) veya USB köprü kartı arızalanmıştır. Voltaj dalgalanması, yanlış adaptör kullanımı ya da sıvı teması sık nedenlerdir. Belirti genellikle diskin hiç dönmemesi, hiç ses vermemesi veya bağlandığında hiçbir tepki olmamasıdır. Kart ya da üzerindeki parçalar değiştirilebilir, ancak her diskte kart, diske özgü uyarlama bilgisi taşır; bu yüzden basit bir kart değişimi çoğu zaman yeterli olmaz.
Mekanik arızalar
Okuma/yazma kafaları, motor ya da plakalar zarar görmüştür. Düşme ve darbe en yaygın nedenlerdir. Tık tık sesi, sürtme sesi, diskin dönüp durması ya da hiç dönmemesi görülür. Bu türde veri kurtarma, kafa değişimi gibi işlemleri gerektirir ve toz denetimi sağlanmış bir ortamda yapılmalıdır.
Firmware (yazılım) arızaları
Disk, çalışmak için kendi içindeki bir yazılıma ihtiyaç duyar. Bu yazılım ya da ilgili modül bozulursa disk dönebilir ama bilgisayarda yanlış kapasiteyle ya da hiç görünmeyebilir. Bu arızada özel araçlar gerekir.
Bozuk sektörler
Yıpranmış ya da hasarlı disklerde okunamayan sektörler çoğalır. Kopyalama sırasında disk yavaşlar, donar ya da bağlantı kopar. Ne kadar çok okuma denenirse sorun o kadar büyüyebilir.
Arızayı Ayırt Etmeye Yardım Eden Kontroller
- Kablo ve port kontrolü: Farklı bir kabloyla ve farklı bir USB portuyla bir kez deneyin. Ses geliyorsa denemeyi uzatmayın.
- Disk Yönetimi: Win + R ile diskmgmt.msc komutunu açın. Disk burada görünüyor ama sürücü harfi yoksa ya da RAW ise sorun büyük olasılıkla mantıksaldır.
- SATA ile bağlantı: Kutusu ayrılabilen bazı disklerde, kutudan çıkarılan disk bilgisayarın SATA portuna takılarak denenebilir. Kutu ya da köprü kartı arızalıysa bu yol işe yarar. Ancak bazı modellerde köprü diskin kartına entegredir ve veriler şifrelenmiş olabilir. Emin değilseniz bu denemeyi yapmayın.
- Disk görünüyorsa önce kopyalayın: Verileri, arızalı diskin kapasitesine yetecek boş alanı olan başka bir sürücüye aktarın. Hata ya da takılma görürseniz durun.
Yapılmaması Gerekenler
- Tıkırtılı ya da sürtme sesli diski tekrar çalıştırmayın: Bozuk kafa plaka yüzeyine zarar verir ve kayıp kalıcı olabilir.
- Kartı başka bir diskin kartıyla değiştirmeyin: Diske özgü uyarlama verileri farklı olduğundan, bu işlem veriye erişimi daha da zorlaştırabilir.
- Diski açmayın: Sıradan bir ortamda açılan disk, toz nedeniyle kalıcı hasar görür.
- Biçimlendirme ve “onar” komutlarını çalıştırmayın: Dosya sistemi bilgisini değiştirir. Bozuk sektörlü diskte chkdsk gibi araçlar ek hasar verebilir.
- Kurtarılan dosyaları aynı diske yazmayın: Üzerine yazma geri dönüşsüz kayba yol açar.
- Islak diski kurutmak için ısıtıcı, saç kurutma makinesi ya da fırın kullanmayın: Isıtmak sıvı kalıntılarının korozyonunu hızlandırır. Diski çalıştırmadan uzmana ulaştırın.
- Dondurucuya koymak gibi söylentilere inanmayın: Bu yöntem modern disklerde fayda sağlamaz, ek hasar verebilir.
Bu Durumda Ne Yapılmalı?
Diskte mekanik belirti, tanınmama ya da bozuk sektör varsa en doğru yol, diske daha fazla işlem yapmadan bir veri kurtarma uzmanına başvurmaktır. Mantıksal bir arıza ve sağlam bir disk söz konusuysa, yalnızca okuma yapan güvenilir araçlarla kopyalama mümkün olabilir; ancak emin değilseniz uzman görüşü almak daha güvenlidir.
Daha Fazla Bilgi
Arıza türleriyle ilgili ayrıntılar için harici hardisk arızaları, yere düşen harddisk veri kurtarma, hard disklerden veri kurtarılırken yapılan hatalar ve harddiskiniz arızalandığında dikkat etmeniz gerekenler sayfalarına bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Harici diskim tık tık ses çıkarıyorsa ne yapmalıyım?
Diski hemen bilgisayardan ayırın ve bir daha çalıştırmayın. Bu ses kafa sorununu düşündürür. Her yeni deneme plaka yüzeyine zarar verebilir.
Disk görünüyor ama dosyalar açılmıyor, bu ne anlama gelir?
Genellikle dosya sistemi bozulmuştur ya da disk bozuk sektörlere sahiptir. Biçimlendirme veya onarım komutları çalıştırmadan, verileri kopyalamayı deneyin; hata alırsanız durun.
Sıvı dökülen harici disk kurtarılabilir mi?
Diski çalıştırmadan hemen teslim ederseniz kurtarma ihtimali artar. Çalıştırmak kısa devreye ve korozyona yol açabilir. Kesin sonuç garanti edilemez.
Sonuç
Harici diskte arızanın türünü doğru anlamak, hangi müdahalenin güvenli olduğunu belirler. Mekanik ve elektronik arızalarda en önemli kural, diski tekrar tekrar çalıştırmamak ve açmamaktır. Sonuç arızanın niteliğine bağlıdır ve garanti verilemez. Diskiniz için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilir ya da 0224 234 28 39 numaralı telefonu arayabilirsiniz.
