Silinmiş Tüm Verileri Kurtarma
Yanlışlıkla “tümünü seç” ve “sil”e bastınız, diski formatladınız ya da bir klasörün tamamı kayboldu. “Silinmiş tüm veriler geri gelir mi?” sorusunun cevabı çoğu zaman “evet, ama hemen müdahale edilirse”dir. Bu yazıda bir dosya silindiğinde aslında ne olduğunu, verilerin hangi durumlarda geri getirilebildiğini, hangi durumlarda zorlaştığını ve silinen verilerin kurtarılma şansını korumak için neler yapmanız gerektiğini anlattık.
Bir Dosya Silindiğinde Gerçekte Ne Olur?
Bir dosyayı sildiğinizde ya da geri dönüşüm kutusunu boşalttığınızda dosyanın içeriği çoğu zaman anında yok olmaz. Bilgisayar yalnızca dosyanın kayıt bilgisini “boş” olarak işaretler ve o alanın yeniden kullanılabilir olduğunu kabul eder. Dosyanın içeriği, üzerine yeni bir veri yazılana kadar diskte durmaya devam eder. Bu yüzden silme işleminden sonra diske ne kadar az yazarsanız, verilerin geri getirilme şansı o kadar yüksek olur.
Hangi Durumlarda Silinen Veriler Kurtarılabilir?
- Yanlışlıkla silinen dosyalar: Silme işleminden sonra diske çok az yazıldıysa çoğu zaman mümkündür.
- Geri dönüşüm kutusu boşaltıldı: Dosyalar hâlâ diskte durabilir.
- Hızlı biçimlendirme (quick format): Genellikle dosya kayıtları silinir, içerik durur. Kurtarma ihtimali yüksektir.
- Bölüm silme ya da bölümün kaybolması: Bölüm tablosu bozulduğunda veriler çoğunlukla yerindedir.
- Virüs ya da yanlış işlem sonrası kaybolan dosyalar.
Hangi Durumlarda Zorlaşır ya da Olmaz?
- Üzerine yeni veri yazıldıysa: Silinen alana yeni dosyalar yazıldığında eski veri kalıcı olarak kaybolur.
- SSD disklerde: SSD’lerde “TRIM” özelliği silinen alanı hızla temizleyebildiği için kurtarma zorlaşır. Bkz. SSD disklerde TRIM.
- Tam biçimlendirme ya da güvenli silme: Veri bilinçli olarak üzerine yazıldıysa kurtarılamaz. Bkz. depolama birimini güvenli biçimlendirme.
- Fiziksel olarak bozulan disk: Önce arızanın giderilmesi gerekir.
- Şifreli diskler: Şifre ya da anahtar yoksa içerik okunamaz.
Silinen Verileri Kurtarmak İçin Hemen Yapmanız Gerekenler
- Cihazı kullanmayı bırakın: Her işlem diske yeni veri yazabilir. İdeal olan bilgisayarı kapatmaktır.
- Yeni dosya kaydetmeyin, program kurmayın, indirme yapmayın.
- Kurtarma yazılımını silinen verilerin bulunduğu diske kurmayın: Kurulan program silinmiş verilerin üzerine yazabilir.
- Önce basit kaynaklara bakın: Geri dönüşüm kutusu, Windows’un “önceki sürümler” özelliği, bulut yedekleri (OneDrive, Google Drive gibi) ve harici yedekler.
- Veriler önemliyse uzmana başvurun.
Yapmamanız Gerekenler
- Silinen verilerin bulunduğu diske kurtarılan dosyayı kaydetmeyin: Kurtarılan veriler farklı bir diske kaydedilmelidir.
- Diski tekrar biçimlendirmeyin.
- Rastgele indirilen programlarla tekrar tekrar tarama yapmayın: Bazıları zararlı olabilir ya da veriyi bozabilir.
- Arızalı ya da tıkırdayan diski çalıştırmayın. Bkz. harddisk tık tık ses çıkarıyor.
- Cihazı sıfırlamayın ya da işletim sistemini yeniden kurmayın.
Hangi Cihazlardan Silinen Veriler Kurtarılabilir?
- Bilgisayar ve harici diskler. Bkz. arızalı hard disk veri kurtarma,
- USB bellek ve hafıza kartları. Bkz. flash bellekten silinen dosyalar nasıl kurtarılır ve SD kart veri kurtarma,
- Cep telefonu ve tabletler. Bkz. telefondan silinen dosyaları kurtarma,
- RAID ve NAS sistemleri. Bkz. RAID ve NAS veri kurtarma.
Sık Sorulan Sorular
Silinen tüm veriler geri getirilebilir mi?
Çoğu durumda büyük kısmı kurtarılabilir ancak sonuç garanti edilemez. Diske yeni veri yazılmadıysa şans yüksektir.
Format atılan diskten veri gelir mi?
Hızlı biçimlendirmede çoğu zaman gelir. Tam biçimlendirme ya da güvenli silmede ise çok zordur.
Silinen dosyaların adları da geri gelir mi?
Bazı durumlarda dosyalar adlarını ve klasör yapısını kaybedebilir. Bu, silme ve yazma durumuna bağlıdır.
Kurtarma yazılımı mı, uzman mı?
Önemsiz veriler için güvenilir bir yazılım denenebilir. Önemli veriler ve arızalı diskler için uzmana başvurmak daha güvenlidir.
Sonuç
Silinen verilerin kaderini ilk dakikalarda yaptıklarınız belirler. Cihazı kullanmayı bırakın, diske yeni veri yazmayın ve gerekirse uzmana danışın. Silinmiş verileriniz için bizimle iletişime geçebilir ya da 0224 234 28 39 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz. Tüm hizmetlerimiz için veri kurtarma sayfamıza bakabilirsiniz.
