Elektronik Delilden Adli Kopya (İmaj) Alma
Elektronik delilden adli kopya alma (imaj) işlemi, adli bilişimin ilk evresini oluşturmaktadır. Bu işleme başlamadan önce yasal kuralların gözetilmesi ve gerekli teknik kuralların uygulanması gerekmektedir. Bahse konu işlem firmamızda alanında en az 3 yıl çalışmış Uzman Yeminli Adli Bilirkişi ve adli bilişim uzmanlarınca yapılmaktadır. Ekibimiz çalışanları Adalet Bakanlığı İstanbul Adli Yargı Adalet Komisyonu ve Adalet Bakanlığı Bursa Adli Yargı Adalet Komisyonu Yeminli Bilirkişi listesinde bulunmaktadır. Bu yazıda adli kopyanın ne olduğunu, neden gerekli olduğunu ve nasıl alındığını anlattık.
Adli Kopya (İmaj) Nedir?
Adli kopya, bir depolama biriminin (hard disk, SSD, USB bellek, hafıza kartı gibi) içindeki verilerin, silinmiş görünen ve boş görünen alanlar dahil, bit düzeyinde birebir kopyasının alınmasıdır. Sıradan bir dosya kopyalama işleminden farklıdır. Dosya kopyalamada yalnızca görünen dosyalar alınır. Adli kopyada ise diskin tüm içeriği, dosya sistemi bilgileriyle birlikte aynen çıkarılır. Böylece sonradan silinmiş verilerin izleri de incelenebilir.
Adli Kopya Neden Gerekli?
- Orijinal delili korur: İnceleme kopya üzerinde yapılır, asıl cihaz değişmeden kalır.
- Tekrar edilebilirlik sağlar: Başka bir uzman aynı kopya üzerinden aynı sonuçlara ulaşabilir.
- İnkâr edilmesini zorlaştırır: Kopyanın orijinalle aynı olduğu teknik olarak gösterilebilir.
- Silinmiş izleri korur: Boş ve silinmiş alanlar da kopyaya dahil edilir.
Adli Kopya Nasıl Alınır?
- Yasal ve idari hazırlık: İşlemin hukuka uygun olduğu, talebin yetkili kişi ya da makamdan geldiği doğrulanır.
- Delilin kayıt altına alınması: Cihazın marka, model, seri numarası ve durumu kaydedilir. Fotoğrafı çekilir.
- Yazma engelleme: Diske hiçbir şey yazılmamasını sağlayan donanım ya da yazılım kullanılır. Böylece kopyalama sırasında orijinal diskte değişiklik olmaz.
- Kopyalama: Diskin tamamı, birebir olarak başka bir ortama aktarılır.
- Doğrulama: Orijinal diskin ve kopyanın matematiksel özet değerleri (hash) hesaplanır ve karşılaştırılır. Değerlerin aynı olması kopyanın orijinalle birebir aynı olduğunu gösterir.
- Kayıt ve saklama: Tüm adımlar tutanakla belgelenir. Orijinal delil güvenli şekilde saklanır.
Adli Kopya Alınabilen Cihazlar
- Hard disk (HDD) ve SSD diskler,
- USB bellekler ve hafıza kartları,
- Harici diskler,
- Cep telefonları ve tabletler. Burada işlem cihazın modeline ve şifrelemesine göre farklılık gösterir. Bkz. cep telefonu adli bilişim incelemesi,
- Bilgisayarlar. Bkz. bilgisayar adli bilişim incelemesi.
Şifrelenmiş disklerde ya da kilitli cihazlarda kopya alınması mümkün olsa bile içeriğin okunması için şifreye ihtiyaç duyulabilir. Bu konuda şifre kırma sayfamıza bakabilirsiniz. Arızalı disklerde ise önce disk onarımı ya da veri kurtarma yöntemleri gerekebilir.
Hukuki Çerçeve Hakkında
Soruşturmada bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve el koyma işlemleri Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 134. maddesine tabidir. Özel kişiler arasındaki uyuşmazlıklarda ise cihaz sahibinin rızası ya da yetkisi bulunmalıdır. Hukuka aykırı elde edilen deliller mahkemede kullanılamayabilir (HMK 189). Başkasının cihazına izinsiz erişmek suç oluşturabilir (TCK 243). İşlem öncesinde avukatınızla görüşmenizi öneririz.
Adli Kopya Öncesi Yapılmaması Gerekenler
- Cihazı kullanmaya devam etmeyin: Her kullanım verileri değiştirir.
- Dosyaları kendiniz kopyalamaya çalışmayın: Bu işlem adli kopya yerine geçmez ve zaman bilgilerini bozabilir.
- Diski formatlamayın ve temizleme programları çalıştırmayın.
- Arızalı diski tekrar tekrar çalıştırmayın: Her çalıştırma hasarı artırabilir.
Sık Sorulan Sorular
Adli kopya ile normal yedek arasındaki fark nedir?
Normal yedek yalnızca görünen dosyaları alır. Adli kopya ise diskin tamamının, silinmiş izler dahil, birebir kopyasıdır ve doğrulama değerleriyle belgelenir.
Adli kopya almak orijinal diske zarar verir mi?
Yazma engelleme yöntemleri kullanıldığında orijinal diskte değişiklik olmaz. Bu yöntem, kopyalama sırasında delilin korunmasını sağlar.
Adli kopya ne kadar sürer?
Diskin boyutuna, türüne ve durumuna bağlıdır. Büyük disklerde saatler sürebilir. Cihazı gördükten sonra tahmini süreyi paylaşırız.
Kopya hukuki süreçte kullanılabilir mi?
Hukuka uygun alınmış ve doğrulama değerleriyle belgelenmiş adli kopya, hazırlanacak raporun dayanağı olarak kullanılabilir. Değerlendirme yetkisi mahkemeye aittir.
Sonuç
Adli kopya, dijital delil incelemesinin temelidir. Doğru alınmayan bir kopya, sonraki tüm incelemenin güvenilirliğini zayıflatır. Elektronik delilden adli kopya alınması için bizimle iletişime geçebilir ya da 0224 234 28 39 numaralı telefondan ulaşabilirsiniz. Sürecin tamamı için elektronik delil incelemesi ve adli bilişim raporu sayfalarımıza bakabilirsiniz.
